جرم های یقه سفید بیانگر فعالیت های غیر قانونی است که از اشخاص سر شناس و در خور احترام صوری و طبقه بالاتر جامعه سر می زند. شغل و موقعیت اجتماعی و اشرافی این دسته از جنایتکاران ایجاب می کند که مانند طبقه ممتاز جامعه بهترین و گرانبهاترین لباس با یقه سفید بر تن بپوشند و صورت ظاهرشان موجب شود تا مردم به آن ها گمان بد نبرند و چپاول و غارتگری را دون شان انگارند.
به خاطر آثار زیان بار گسترده که از ارتکاب جرایم یقه سفید به جامعه تحمیل می شود، قوانین و رویه قضایی برخی کشورها در سال های اخیر با شدت عمل بیشتر با این جرایم برخورد می کنند و طبع غیر خشن این جرایم و ظاهر موجه نمای مرتکبان، مانع از اعمال مجازات براساس قانون نشده است. گروه وکلای کیفری ژیوار راهنمای شما می باشد.
پیامد جرایم یقه سفید
جرم شناسان به موضوع بزه دیده شناسی جرایم یقه سفیدها علاقه مند بوده و از این بزه دیدگان با عنوان بزه دیدگان نامرئی نام می برند. هرچند ماهیت بزه دیدگی جرایم یقه سفیدها اغلب مالی است. اما این جرایم می تواند صدمات جسمانی گسترده ای نیز در پی داشته باشد. از طرف دیگر، علاوه بر تفاوت در الگوی بزه دیدگی جرایم سنتی در مقایسه با جرایم یقه سفیدها، این الگو دارای مشابهت هایی نیز می باشد.
همچنین الگو و نوع بزه دیدگی در جرایم یقه سفیدها بر اساس:
- جنسیت
- سن
- طبقه اجتماعی
متفاوت خواهد بود. جرایم یقه سفیدها فراتر از هزینه های اولیه و مستقیم، هزینه های ثانویه دیگری نیز به همراه دارد که به همان اندازه زیان بار است. تضعیف اعتماد در نظام اقتصادی و در میان رهبران تجاری، از دست رفتن اعتماد و اطمینان در نهادها، فرایندها و رهبران سیاسی و فرسایش اخلاق عمومی سه حوزه مهم پیامد ثانویه جرم یقه سفیدها محسوب می شوند.
جرایم یقه سفیدی در مقایسه با دیگر جرایم به مراتب زیان بارتر و آسیب زننده تر می باشد. زیان های ناشی از این جرایم در سه دسته زیان های اقتصادی، علیه تمامیت جسمانی و اجتماعی اخلاقی تقسیم بندی می شود. در این میان صدماتی که این جرایم به حس اعتماد افراد در سطح جامعه وارد می آورد، مهم ترین نوع آسیب می باشد. این درحالی است که با توجه به روند جهانی شدن به ویژه در عرصه تجارت جهانی و توسعه اینترنت به عنوان ابزاری با کاربری ارتباطی و تجاری فرصت های جدیدی برای ارتکاب جرایم یقه سفیدی درحال شکل گیری است.
ویژگی جرایم یقه سفید
ویژگی جرایم یقه سفید به شرح زیر می باشد:
- كمتر كشف يا علني مي شود، كمتر گـزارش می شود. در نتيجـه کمتر در آمارهای رسمي انعكاس مي يابد پس سنجش آن دشوارتر است.
- برخورد دستگاه اي مسئول با آن، توأم با نوعي بي توجهي و اهمال است تا آنجا كـه اين بزهكاران، به ندرت، گرفتار می شوند و به زندان مي روند.
- محصول فعاليت يک طبقه ممتاز است و در سايه قدرت و توان اقتصادي يا اجتماعي.
- نسبت به جرم هاي قشرهاي محروم جامعه، هزينه هاي به مراتب سنگين تر را بر جامعه تحميل مي كند.
- در مقايسه با جرم هاي قشرهاي محروم، شمار بسيار بيشتري از افراد جامعه را قرباني خويش مي سازد.
- جنبه هاي خشن آن، نسبت به مواردي مانند قتل، ضرب و جرح و تجاوز كمتر نمايان است. اما درست به همان اندازه واقعي است و گاه نتايجي سنگینی را در پـي دارد.
- مواردي مانند نقض آشكار مقررات بهداشتي در تهيه و ارائـه دارو، ايمنـي در محـل كـار، يـا آلودگي محيط زيست كه مي تواند باعث آسيب جسمي يا مرگ عده زيادي شود.
- معمولاً پس از ارتكاب جرم شاكي وجود ندارد و در غير اينصورت، شكايت، با فاصـله زماني طولاني پس از وقوع جرم، طرح می شود.
مصادیق جرایم یقه سفید
برخی از جرایم یقه سفیدی بزه دیده مستقیم دارند و برخی بزه دیده مستقیم ندارند. ولی به هرحال جامعه و اعضای آن بزه دیده واقع می شوند. ازاین رو، کلیه افراد جامعه باید تشویق به همکاری در مقابله با این جرایم شوند و به اندازه کافی تحت حمایت قانونی واقع شوند. در ایران بیشتر مصادیق جرایم یقه سفیدی جرم انگاری شده است. ولی تناسب لازم در مقام مقایسه بین مصادیق مختلف این جرم با توجه به آثار آنها صورت نگرفته است.
سوالات متداول در باب جرایم یقه سفید
در این بخش مفتخر به پاسخگویی سوالات متداول در باب جرایم یقه سفید می باشیم:
- پیامد جرایم یقه سفید چیست؟ جرم شناسان به موضوع بزه دیده شناسی جرایم یقه سفیدها علاقه مند بوده و از این بزه دیدگان با عنوان بزه دیدگان نامرئی نام می برند. هرچند ماهیت بزه دیدگی جرایم یقه سفیدها اغلب مالی است. اما این جرایم می تواند صدمات جسمانی گسترده ای نیز در پی داشته باشد. از طرف دیگر، علاوه بر تفاوت در الگوی بزه دیدگی جرایم سنتی در مقایسه با جرایم یقه سفیدها، این الگو دارای مشابهت هایی نیز می باشد.
- مصادیق کلاهبرداری در جرایم یقه سفید چیست؟ يكي از مهمترين جرايمي كه مي تواند به عنوان جرم يقه سفيد شناخته شود، كلاهبرداری مي باشد. منظور كلاهبرداري از بخش عمومي با توسل به وسايل متقلبانه براي چپاول اموال عمومي است. همچنان كه از تعريف جرم كلاهبرداري نتیجه می شود، مرتكبين در مقايسه با متوسط ضريب هوش جامعه، از هوش بيشتري برخوردار است.
